Ilustracje

Biblioteka projektanta

Bruno Munari „Dizajn i sztuka”

5 sierpnia 2016

 


Bruno Munari
Dizajn i sztuka
Wydawnictwo d2d.pl, Kraków 2014, przekład Mateusz Salwa, 12,7 × 21 cm, 248 stron, oprawa miękka, ISBN 978‑83‑927 308‑9‑7, cena 42 zł


 

Dizajn i sztuka Bruno Munariego to najnowsza propozycja krakowskiego wydawnictwa d2d.pl, znanego z niezwykłej pasji edytorskiej i niestygnącego zapału w udostępnianiu polskim czytelnikom ważnych publikacji z zakresu projektowania – głównie komunikacji wizualnej, a szczególnie typografii. Książka przyciąga nie tylko widniejącym na okładce nazwiskiem jednego z najsłynniejszych projektantów, lecz także nienaganną formą wydawniczą. Zebrano w niej należące do klasyki eseje o dizajnie, ilustrowane projektami samego autora. W tekstach, poruszających zwłaszcza szeroko dyskutowaną przez teoretyków relację między sztuką (czystą) a dizajnem, spotykamy hasła bliskie sercu twórców, którzy za fundament swej działalności obrali ideały modernistyczne i funkcjonalistyczne. Rozważaniom poddawane są znane przeciwstawienia: projektant – stylista, piękne – użyteczne, dzieło sztuki – przedmiot użytkowy, oraz mniej, które znaczy więcej. Znajdziemy tu też próbę charakteryzowania dobrego dizajnu poprzez logikę struktury, precyzję i spójności formy, obiektywność kształtu rodzącego się z funkcji i przez to – pięknego, odrzucenie sztuczności luksusu i blichtru na rzecz autentyzmu, szczerości materiału i „naturalnych” metod jego kształtowania. Dizajner opisany jest jako fachowiec, przede wszystkim praktyk, dobry rzemieślnik nieomal, bauhausowski artysta społecznie użyteczny, wsłuchany w realne potrzeby bliźnich i skromnie na nie odpowiadający. Swoją aktywność opiera na dobrze opanowanych metodach pracy i racjonalnych przesłankach. To człowiek „zwyczajny”, posługujący się współczesnymi środkami wyrazu, wynikającymi nie tylko z nowych technologii i materiałów, lecz także np. ze zmian w języku wizualnym. Munari – twórca wszechstronny (artysta, architekt, filozof, pisarz…) – dzieli się własnym doświadczeniem projektowym i obserwacjami, tworząc elementarz rad metodycznego postępowania, a nawet podpowiedzi konkretnych rozwiązań (komponowanie tekstów, plakatów, projektowanie barw, opakowań, książek dla dzieci, samochodów) i eksperymentów myślowych z gatunku ćwiczeń obecnych w programach podstaw projektowania (semantyka i zastosowanie podstawowych figur geometrycznych, zasada przypadku…). Jako przykład projektu bliskiego ideałowi przywołuje japoński dom – dobitny wyraz racjonalizmu i życia zgodnego z naturą. Po drugiej stronie barykady wskazuje polerowane marmury snobistycznych domostw, złoty nocnik i złoty telefon oraz kicz kuriozalnych bibelotów. Autor unika jednak generalizacji, świadomy nieustannych przemian rzeczywistości i różnorodności projektowych zadań z wielu dziedzin wzornictwa, wśród których (w sposób nieco kontrowersyjny) wyróżnia: wzornictwo „wizualne”, przemysłowe, projektowanie graficzne i dizajn eksperymentalny. Czytając książkę jednym tchem, można odnieść wrażenie, że jest ona zbiorem luźnych uwag, które – im dalej w głąb tekstu – tym stają się bardziej od siebie oderwane. Niespójność ta może być jednak pozorna, tak jak ma to miejsce w przypadku „bezużytecznych maszyn” – struktur złożonych z wielu krążących wokół siebie elementów, które autor opisuje na pierwszych stronach. Lektura wydaje się lekka i niewymagająca specjalistycznej wiedzy, warto rozpocząć ją jednak od uwag tłumacza (s. 243). Dopełniają ją świetne autorskie ilustracje, których nie sposób oddzielić od warstwy tekstowej. Wydawanie dzieł wielkich postaci dizajnu to zadanie zobowiązujące. d2d.pl podołało mu w sposób co najmniej zadowalający. Już sama postać użytkowa tej publikacji zachęca do bliższego zapoznania się z treścią książki, w stosunku do której stara się być kongenialna – intrygująca i nieco ironiczna. Dizajn i sztuka Bruno Munariego pojawia się na polskim rynku wydawniczym po blisko 50 latach od włoskiej premiery, treść książki pozostaje jednak aktualna. Postrzegam ją jako niewątpliwie pożyteczne repetytorium – lekturę obowiązkową dla studentów wzornictwa, dizajnerów, artystów i wszystkich tych, którym nieobojętna jest jakość środowiska funkcjonowania człowieka.
Anna Myczkowska‑Szczerska

Szukaj nas na Facebooku

Szukaj