Ilustracje

Biblioteka projektanta

Design. Historia wzornictwa

7 sierpnia 2016


Design. Historia wzornictwa
Penny Sparke
Wydawnictwo Arkady, Warszawa 2012, tłumaczenie Ewa Gorządek, projekt graficzny Quadrille Publishing Limited, 26 × 20 cm, 256 stron, oprawa twarda, cena 79 zł, ISBN 978‑83-213‑4739‑4


W ostatniej dekadzie na polskim rynku wydawniczym ukazało się kilka pozycji prezentujących historię światowego wzornictwa. Zazwyczaj są to tłumaczenia zachodnich publikacji. Wszystkie podobnie ujmują temat – dużo znakomitych ilustracji, którym towarzyszy krótki opis produktu, czasem kilka słów o projektancie. Są to więc raczej albumy do oglądania niż książki, z których możemy się dowiedzieć czegoś ważnego z krótkiej historii dizajnu. Wydawnictwa jakby obawiały się, że polski czytelnik nie zainteresuje się słowem pisanym. Choć książka Penny Sparke też ma charakter albumu, proporcje tekstu i ilustracji są w niej bardziej wyrównane. Autorka, z wykształcenia historyczka wzornictwa, była kuratorką wielu wystaw, m.in. w szacownym Victoria and Albert Museum. Te doświadczenia wpłynęły na kształt publikacji. Czytający ma wrażenie, że ogląda wystawę, która pokazuje dwie przeplatające się koncepcje dizajnu. Jedna określa kształt rzeczy i otoczenia, odzwierciedlając tym samym nasze preferencje estetyczne (potocznie nazywane modą, gustem czy upodobaniem), a druga, ideowa, przypisuje wzornictwu rolę narzędzia poprawiającego jakość życia. Historię tych koncepcji śledzimy przede wszystkim poprzez wyroby, dla których ilustracyjnym tłem są architektura, wnętrza, plakaty, okładki książek, reklamy, fotografie. Takie ujęcie mówi, że kultura materialna to całość, a wzornictwo, choć ważne, jest tylko częścią tego pejzażu. Jednak najistotniejsza w tej publikacji jest analiza prezentowanych obiektów przez pryzmat zmian ekonomicznych, odkryć naukowych, wydarzeń politycznych czy przemian społecznych. W pięciu rozdziałach ujętych chronologicznie śledzimy kolejne zmiany począwszy od „stylu maszynowego”, który zrodził się wraz z nowymi metodami produkcji w połowie XVIII wieku, aż po „plastikowy świat” epoki postmodernistycznej. Książkę czyta się z zaciekawieniem, bo choć z założenia mówi o sprawie ogólnie, to wiele szczegółów zawierają obszerne podpisy pod ilustracjami. Jak na rasową kuratorkę przystało, autorka zaburza chronologię łącząc przeszłość z teraźniejszością – krzesło Chippendale’a zestawia z tworzywowym siedziskiem Ghost Philippe’a Starcka, Thonetowski model 14 z ikeowską Olgą, a słynny fotel Wassily Marcela Breuera z Magic Rossa Lovegrove. Dla samych tych zestawień książkę wziąć do rąk.

Herman Fryc

Szukaj nas na Facebooku

Szukaj