Nowa typografia. Podręcznik dla tworzących w duchu współczesności

Tego lata do księgarń trafiło polskie tłumaczenie chyba najważniejszej książki o typografii wydanej w XX wieku – legendarnego podręcznika nowoczesnej typografii.

Jan Tschichold
Nowa typografia.  Podręcznik dla tworzących w duchu współczesności
Wydawnictwo Recto verso, Łódź 2011, tłumaczenie Eliza Borg, opracowanie graficzne Jan Tschichold, 14,8 × 21 cm, 224 strony, oprawa twarda, płócienna, cena 89 zł, ISBN 978‑83‑930270‑7‑1, www.rectoverso.pl

Nowa typografia ukazała się w 1928 roku w Berlinie i wzbudziła wielką dyskusję. Autor, nieprzeciętnie zdolny młody absolwent bardzo cenionej szkoły rzemiosła książkowego w Lipsku, gdzie zdobył rzetelne klasyczne wykształcenie w dziedzinie liternictwa i zdobnictwa książki, pracował w tym czasie jako nauczyciel w szkole zawodowej dla drukarzy w Monachium. Książka zyskała rozgłos przede wszystkim dlatego, że prezentowała nowoczesną postawę twórczą – zupełnie odmienną od powszechnie praktykowanej i wpajanej w szkołach. Jan Tschichold rozwijał to nowe podejście od 1923 roku, w którym na pierwszej wystawie prac studentów Bauhausu zetknął się z formami i ideami najnowszej plastyki, wzornictwa i architektury. Pod ich wrażeniem zaczął pracować w tym duchu i nawiązywać kontakty z artystami awangardowymi, którzy od jakiegoś już czasu prowadzili podobne poszukiwania. Szybko osiągnął znakomite rezultaty i stał się jednym z najważniejszych przedstawicieli i propagatorów kierunku określanego jako Nowa Typografia.

„Podręcznik dla tworzących w duchu współczesności” jest chyba jedynym tak pełnym, oryginalnym świadectwem początków projektowania graficznego, które powstało jako konsekwencja przyjęcia w typografii racjonalnych zasad tworzenia. Książka łączy bardzo wiele zagadnień w złożony obraz typografii, rozpatrywany na tle innych dziedzin. Przede wszystkim prezentuje ideowe podstawy poszukiwania nowych metod projektowych wynikających z nowoczesnego widzenia świata. Tschichold przedstawia w niej ówczesne rozumienie historycznych przemian stylu w drukarstwie oraz opisuje rozwój nowoczesnej świadomości twórczej i nowego podejścia do pracy projektowej. Reprodukuje i omawia pionierskie realizacje artystów awangardowych oraz najistotniejsze manifesty rewolucji typograficznej początku XX wieku. Wskazuje także metody pracy projektanta, analizuje znaczenie poszczególnych elementów typograficznych, omawia rolę normalizacji, wreszcie podaje obszerną bibliografię. Typograficzne opracowanie książki zwiększa jej walory dokumentalne, dlatego w polskim wydaniu starano się je oddać możliwie wiernie.

Nowa typografia jest więc nie tylko cennym materiałem źródłowym dla historyków i krytyków projektowania – ma niekwestionowaną wartość dla każdego projektanta.